Insight

Digitalisering, de hype voorbij

5G, Quantum Computing, Augmented Analytics en Artificial Intelligence. Het zijn technologieën die de komende jaren waarschijnlijk zullen gaan leiden tot disruptieve transformaties en nieuwe businessmodellen. Voor organisaties is een continue blik op de nabije toekomst (foresighting) van groot belang om mee te bewegen met een steeds sneller veranderende markt.  Maar op welk moment besluit je als organisatie in te zetten op een technologie? De Gartner Hype Cycle biedt uitkomst.

De Hype Cycle is een model van marktonderzoeksbureau Gartner Research en brengt in kaart hoe een nieuwe technologie de cyclus doorloopt van technologische doorbraak tot geaccepteerde technologie of product. Gartner verdeelt deze cyclus in vijf fasen:

De Hype Cycle van Gartner Research geeft weer welke vijf fasen technologie├źn doorlopen.
De Hype Cycle van Gartner Research geeft weer welke vijf fasen technologie├źn doorlopen.

Innovation trigger

Tijdens de ‘innovation trigger’-fase krijgt een nieuwe technologie voor het eerst veel publiciteit in de media. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren bij een proof-of-concept. Er is vaak nog geen sprake van een concrete toepassing of product. Typerend is dat de toepassing van de technologie tot de verbeelding spreekt, waardoor interesse snel toeneemt. Neem bijvoorbeeld de ontwikkeling van het mobiele internet. Tussen 2001 en 2002 kreeg deze technologische ontwikkeling een ware explosie aan media-aandacht, vanwege de mogelijke gebruiksscenario’s. In deze tijd was mobiel internet voor bijna alle Nederlanders nog geen gemeengoed.  

Peak of inflated expectations

De interesse en publiciteit voor de technologie bereikt in de ‘peak of inflated expectations’-fase zijn ‘hype’ hoogtepunt. De eerste succesverhalen verschijnen, er ontstaan grote verwachtingen rondom het concept. Met de wijsheid achteraf blijkt dat er vaak sterk overdreven over gerapporteerd werd. Dit schept opgeblazen en onrealistische verwachtingen. Er zijn maar weinig technologische ontwikkelingen die na deze fase de verwachtingen ook daadwerkelijk weten in te lossen. In deze fase gaan vaak de eerste bedrijven aan de slag met de technologie. Deze ontwikkeling is ook te constateren in het voorbeeld van het mobiele internet. In 2002 bereikt de technologie zijn echte hoogtepunt wat betreft aandacht, verwachtingen en interesse.

Trough of disillusionment

De ontstane interesse in de technologie verdwijnt snel door berichten over gefaalde implementaties. Het resultaat? Veel bedrijven stappen in deze fase weer uit. Bedrijven die toch verder gaan, zijn in staat de gemaakte investeringen door te vertalen naar behoeftes van ‘early adopters’. Deze fase is cruciaal in het bepalen of een technologie blijft of verdwijnt. Terugpakkend op het voorbeeld van het mobiele internet: we kennen allemaal de tijd nog dat we liever niet de knop ‘mobiel internet’ op onze telefoon indrukten. Vanwege hoge verbruikskosten en erg magere prestaties en toepassingen, werd het mobiel internet vaak opzettelijk vermeden. Het enthousiasme in mobiel internet verdween en de verwachting onder het grote publiek was dat het mobiel internet mogelijk geen ‘blijvertje’ zou zijn.

Slope of enlightenment

In deze fase wordt steeds duidelijker welke voordelen de technologieën voor bedrijven hebben. Er ontstaan tweede en derde generaties van producten of technologieën. Bedrijven weten de investering in de technologie succesvol door te zetten en de toepassing gaat steeds meer de oorspronkelijke belofte waarmaken. Dit leidt opnieuw tot een opbouw van positieve associaties met de technologie.  Om weer het voorbeeld van het mobiel internet te gebruiken: de komst van de smartphone heeft de ontwikkeling van deze technologie jarenlang versneld. 

Plateau of productivity

In de laatste fase is het station ‘early adoption’ ruim gepasseerd. De technologie wordt mainstream en de bredere toepasbaarheid en relevantie worden beter zichtbaar voor het grote publiek. Adoptie van de technologie vindt op grote schaal plaats. Naarmate de technologie steeds breder ingezet wordt, neemt ook de ‘hype’ rond de technologie af. Het wordt een onderdeel van ons dagelijks leven. Zo is het mobiele internet vandaag de dag niet meer weg te denken.

"De wereld digitaliseert. Dat biedt uitdagingen en kansen. Het dwingt organisaties om met nieuwe ogen naar hun business te kijken. Een succesvolle digitale transformatie vraagt een integrale aanpak. Digitale technologie is geen doel op zich, maar een steeds belangrijker onderdeel van de overkoepelende strategie."

Bram Dekkers (BOOM)

Er verschijnen vrijwel dagelijks berichten over nieuwe technologieën die de wereld gaan veranderen, maar de uitgebreide media-aandacht die sommige van deze technologieën krijgen zijn een gevolg van hype en opgeblazen verwachtingen. Het is verstandig om als organisatie rekening te houden met de snelheid waarin een technologie volwassen wordt en te besluiten vanaf welk moment de technologie volwassen genoeg is om daadwerkelijk inzetbaar te zijn in de organisatie. De Gartner Hype Cycle biedt hierin inzicht.