Insight

Tips voor het verankeren van de purpose

Voor velen is het duidelijker dan ooit, nu de coronacrisis in volle hevigheid aan de gang is: we moeten anders naar het zakendoen kijken en winst boeken voor milieu, maatschappij én bedrijfsleven. De focus verleggen van geld naar betekenis dus. Een stap die een grote cultuuromslag vraagt van organisaties. Maar wel haalbaar is, mits de leiding ambitie heeft en het lukt om iedereen daarin mee te nemen. BOOM deed onderzoek bij bedrijven die transformeren van money driven naar purpose driven en achterhaalde enkele bepalende factoren in hun veranderproces.

Stap zetten richting betekeniseconomie

Al eerder werd in kaart gebracht welke uitgangssituaties bedrijven of instellingen kunnen hebben in het leveren van impact voor mens en omgeving. Het schema ‘Richting betekeniseconomie’ geeft aan dat er verschillende motieven kunnen zijn om daarmee aan de slag te gaan. Soms vanuit een intrinsieke motivatie, maar soms ook met geld verdienen als drijfveer. BOOM onderzocht bedrijven waarin het management vanuit eigen beweging aan de slag is gegaan met betekenis geven. Uit de kwalitatieve interviews met zowel directie als medewerkers kwam een vijftal tips naar voren voor het veranderproces.

 

1. Bepaal de purpose samen

De verandering start met het vinden van een purpose: een inspirerende betekenis die waarde levert voor mens of omgeving. Op het snijpunt van maatschappij (extern) en identiteit (intern), is die betekenis te vinden, stelt het model voor purpose-bepaling. Advies van de ondervraagde bedrijven is om medewerkers actief te betrekken bij het zoeken naar een betekenis die recht doet aan de organisatie en haar omgeving. Op welke thema’s (meer) betekenis gevonden kan worden, is  voor iedere organisatie anders. Van industrie tot school en van zorginstelling tot handelsbedrijf; iedereen kan in zijn eigen context toewerken naar bijvoorbeeld winst voor milieu, een gezondere leefomgeving of sociale gelijkheid. De Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties kunnen daarbij als richtpunt dienen. Wanneer een organisatie te groot is om alle medewerkers te betrekken, werk dan met projectgroepen, geven de bevraagde bedrijven aan.

 

2. Neem iedereen mee

Nadat helder is waar een organisatie op kan en wil inzetten, is het zaak iedereen daarin mee te nemen. Doe de aftrap met iedereen tegelijkertijd, benadrukken de bedrijven. Wanneer hierbij onderscheid gemaakt wordt in de verschillende lagen van de organisatie, dan leidt dat tot weerstand en dus zeker niet tot adaptatie van de betekenis. Communiceer ook de doelen, zodat duidelijk is waar de ontwikkeling heen gaat. En geef aan dat de verandering in stappen bereikt wordt. Ook hierbij kan het model ‘Richting betekeniseconomie’ verduidelijkend werken.

 

3. Praktisch maken

Ieders inbreng is nodig in het proces naar meer betekenis geven. Daarom is het belangrijk om alle medewerkers er zo snel mogelijk mee aan de slag te laten gaan. Bijeenkomsten of workshops waarmee ze het ‘hogere doel’ kunnen vertalen naar de dagelijkse praktijk, zijn waardevol. Het geeft handelingsperspectief. Laat niemand ‘zwemmen zonder richting’; dit verlaagt de motivatie om met de purpose aan de slag te gaan en frustreert het veranderproces.

 

4. Purpose verweven

Bedenk hoe de purpose in alle lagen van de organisatie naar voren kan komen. Zijn de huidige diensten en producten nog wel passend? Kunnen de processen beter? Komen er nieuwe taken bij en wie kan die taken invullen? Et cetera. Maak de inspirerende betekenis ook zichtbaar en tastbaar, is het advies van de bedrijven die aan de slag zijn gegaan met hun purpose. Dat kan bijvoorbeeld met afbeeldingen of statements overal in het bedrijfspand. Door overal te zien waar de organisatie voor staat en gaat, wordt iedereen telkens weer geprikkeld. Zo zal het handelen naar de purpose sneller in de hoofden gaan zitten.

 

5. Rol van leiderschap

Leiderschap speelt een belangrijke rol bij het transformeren naar een purpose driven organisatie, geven de bevraagde bedrijven aan. Het is daarbij belangrijk om transparant te zijn. Zowel als het gaat om hun keuzes omtrent de verandering, als om het innemen van standpunten over onderwerpen die de omarmde thema’s raken. Zet de organisatie duurzaamheid centraal, dan willen medewerkers bijvoorbeeld ook weten wat het management van de stikstofcrisis vindt en welke bijdrage er door de eigen organisatie geleverd kan worden.

Voorbeeldgedrag is een ander belangrijk punt voor het management. Medewerkers verwachten een houding die de gestelde bedrijfsdoelen rondom betekenis onderschrijven. Zo zullen zij ook zelf gemotiveerder zijn om de nieuwe richting te omarmen.

 

De vijf tips geven houvast voor iedere organisatie die zich (meer) gaat begeven op het pad naar betekenis bieden. Ze kunnen een bijdrage leveren aan het verankeren en daadwerkelijk waarmaken van de purpose.