Project

Vakbond onderzoekt haar toekomst

De populariteit van vakbonden is de afgelopen jaren gestaag afgenomen in Nederland. Waar Nederland in 2012 nog ruim 1.9 miljoen vakbondsleden telde, blijft de teller in 2018 steken op 1.6 miljoen leden. De daling lijkt vooral te ontstaan omdat de mannelijke werknemers in de leeftijdsgroep tot 45 jaar, steeds minder de nood voelen om zich aan te sluiten bij een vakbond. Uit recent onderzoek van het CBS blijkt dat deze groep duidelijk minder belang hecht aan het bestaan van vakbonden dan de gemiddelde werkende Nederlander. Hier staat tegenover dat het aantal vrouwelijke werknemers dat zich aansluit bij een vakbond afgelopen jaren juist is gegroeid.

Van vakbond naar ouderenbond?

Vakbonden zijn inmiddels het domein van de werknemers in de leeftijdsgroep 55 tot 65 jaar, die met 35% naar verhouding het vaakst lid zijn van een vakbond. De jongeren in de leeftijdsgroep 15 tot 25 jaar zijn met slechts 5% het andere uiterste en zijn het minst vaak lid van een vakbond.

 

Deze ontwikkeling heeft verstrekkende gevolgen voor vakbonden. Ze hebben een uitdaging om hun ledenbestand aangevuld te houden met nieuwe, jonge leden. Zeker met het grootste deel van het huidige ledenbestand dat al dicht bij de pensioengerechtigde leeftijd is, verdubbelt het risico dat ledenaantallen hard gaan teruglopen in de komende jaren als er niet genoeg nieuwe, jongere leden bijkomen. 

 

De uitzondering bevestigt de regel

De VVMC is een vakbond die in tegenstelling tot deze landelijke ontwikkeling nog steeds een groeiend aantal leden heeft. De VVMC is een onafhankelijke categorale vakbond voor rijdend personeel bij treinvervoersmaatschappijen. Ondanks dat ze geen teruglopend ledenaantal kennen, beseft de VVMC dat het erg belangrijk is om alert te blijven op de zaken die spelen onder hun leden en daarop te anticiperen.

 

Vandaar dat de VVMC een onderzoek laat uitvoeren door BOOM, om een actueel inzicht te houden in de verwachtingen onder de leden. Met dit onderzoek wordt onder andere in kaart gebracht wat de ledentevredenheid is en hoe de leden zelf de rol van hun vakbond zien in de aankomende jaren.

 

Op het goede spoor blijven

BOOM heeft voor een aanpak gekozen die zowel de visie van het hoofdbestuur als die van de vakbondsleden onderzoekt. Op deze manier worden de grootste vraagtekens die het hoofdbestuur op dit moment heeft over de wensen van de leden, afgetoetst met een aantal gerichte vragen aan alle leden. Eén van de punten waarop het bestuur van de VVMC op voorhand al aangeeft waar ze op willen verbeteren is communicatie. In het onderzoek wordt dus ook uitgezocht waar de grootste verbeterkansen liggen en welke valkuilen er zijn in de communicatie tussen de VVMC en haar leden.

 

Om in kaart te krijgen wat de andere vraagtekens precies zijn, is het onderzoek begonnen met interviews van een vijftiental bestuurders, kaderleden en belanghebbenden. Met de interviews wordt uitgezocht wat volgens deze stakeholders de VVMC goed afgaat, wat er beter zou kunnen en welke punten onder de leden bevraagd zouden moeten worden. Door de opbrengst van de interviews bij elkaar te leggen worden een aantal terugkerende thema’s duidelijk, als een soort rode draad door alle input. Op deze thema’s ligt een uitgelezen kans om op basis van de feedback van de leden sturing te geven aan de VVMC.